Co to znaczy być zdrowym?

Co to znaczy być zdrowym?

Co to znaczy być zdrowym?

Jak się okazuje, definicja zdrowia tylko pozornie może wydawać się łatwa i oczywista. Każdy z nas pojmuje zdrowie zupełnie inaczej.

W języku potocznym zdrowie przeważnie definiujemy jako brak wszelkich dolegliwości oraz szacowane niskie ryzyko ich wystąpienia. Ze zdrowiem utożsamiamy również brak cierpienia, który ma związek nie tylko z naszym ciałem – również z naszą psychiką. Na naszą kondycje psychiczną z kolei istotny wpływ ma kondycja fizyczna. Większość lekarzy podkreśla, że na naszą kondycję psychofizyczną istotny wpływ maja zdrowe nawyki, sen, ćwiczenia i odpowiednia dieta.

W jednym z wrześniowych wydań „Psychology Today” nad esencją zdrowia zastanawia się Kenneth Zweig, profesor i wykładowca Georgetown University oraz od wielu lat praktykujący terapeuta. Podaje przykład jednego ze swoich pacjentów z istotną nadwagą, który podjął wyzwanie rozpoczęcia intensywnych ćwiczeń fizycznych. W praktyce były dla niego wręcz katorżnicze. Zapytał swojego pacjenta, dlaczego podjął się takiego ryzykownego wyzwania. Ten odpowiedział, że chce być zdrowy. Zdaniem prof. Zweiga to najlepszy dowód na to, że nosimy w sobie skrajnie różne definicje zdrowia, ale jednym z najważniejszych powodów, dla których chorujemy, jest to, że sami nie do końca rozumiemy, czym zdrowie jest.

Zdrowy czyli niecierpiący?

Każdy z nas nosi w sobie ogólne przekonanie o tym, co znaczy być zdrowym. Stereotypowo widzimy w naszych głowach osoby szczupłe, sprawne, lekko wysportowane, młode i szczęśliwe.

  • Co jednak z tymi, którzy mają nadwagę, palą papierosy, ale nie zgłaszają póki co żadnych dolegliwości i czują się dobrze?
  • Jak postrzegać tych, którzy chorują na reumatoidalne zapalenie stawów i nadciśnienie, ale za to stosują zbilansowaną dietę i biegają codziennie po kilka kilometrów?
  • Co z osobami, które ukończyły 85 lat, ale ostatnio u lekarza były 10 lat temu i mimo to nie zgłaszają żadnych dolegliwości?
  • Co z osobami, które fizycznie nie zgłaszają żadnych chorób, ale cierpią na doskonale maskowaną depresję?

Jak widać, „zdrowy” to dość mglisty i skrajnie subiektywny termin. Odnosi się nie tylko do braku choroby czy ułomności. Dla przykładu, jednym z synonimów bycia zdrowym jest pojęcie „dobrego samopoczucia”. Każdy z nas pojmuje je inaczej, podobnie jak cierpienie Cierpienie to nie tylko ból fizyczny – to również trudności psychiczne. Zdarza się, że źródłem cierpienia są również nasze myśli.

Kiedy boli dusza

Każdy z nas doświadcza czysto psychicznego cierpienia, które jednak nie pozostaje obojętne dla naszego ciała. Ma to miejsce na przykład podczas żałoby po rozstaniu lub stracie bliskiej osoby. Wszyscy wiemy, że poczucie porzucenia albo straty to jedno z najtrudniejszych odczuć dla człowieka. Na dobrostan psychiczny wpływa również nasz stan fizyczny.
Niedawne badania m. in. niemieckiego naukowca Joachima Bauera wskazują, że osoby bez chorób przewlekłych zupełnie inaczej funkcjonują w codzienności, a inaczej ci, którzy cierpią na przykład na przewlekłe choroby powiązane np. z bólem i ograniczeniami ruchu. Wieloletnie zmagania z chorobą bez odpowiedniego wsparcia psychologicznego mogą wycieńczać. Z kolei Zweig podkreśla, że łatwo nam porównywać cierpienia, ale nie ma to większego sensu. Zdarza się, że dla pacjentów z przewlekłymi chorobami dyskomfort psychiczny jest trudniejszy do zniesienia niż ból fizyczny. Z kolei dla tych, którzy rzadko chorują, krótkotrwała niedyspozycja, jak przeziębienie czy infekcja mogą okazać się trudnym doświadczeniem. Zweig podkreśla, że współcześnie wsparcie psychologiczne albo pomoc psychiatryczna są oczywistością i warto z nich korzystać, jeśli czujemy taką potrzebę. W jego przekonaniu rola lekarza polega na wydłużaniu trwania w wysokiej jakości życia, a nie tylko skupianiu się na poprawie wyników. Zatem analizując cierpienie warto wziąć pod uwagę cały nasz organizm. Nie tylko zdrowie fizyczne, ale i kondycję psychiczną.

Who wants to live forever

Zweig przywołuje wiele przykładów z życia swoich pacjentów, którzy podkreślają, że bardziej zależy im na wysokiej jakości życia niż jego długości. Sprawność i brak cierpienia są dla jego pacjentów ważniejsze. Dlatego podkreślają konieczność regularnych badań diagnostycznych czy profilaktycznych, a także diety, ruchu i balansu między pracą a odpoczynkiem.
Niewiele możemy zrobić z wiekiem lub genetyką. Ale zdrowe nawyki mogą znacznie przedłużać jakość naszego życia, a także odsuwać od nas widmo cierpienia. Jak podkreśla dr Zweig, konsekwencją braku cierpienia jest dobre samopoczucie i apetyt na życie.